Stillere routes

Om de geluidsoverlast van het goederenvervoer per spoor in België te verminderen, zijn er zogenaamde stillere routes uitgestippeld, overeenkomstig de Verordening (EU) 1304/2014 van de Commissie van 26 november 2014 betreffende het subsysteem ‘Rollend materieel-geluid’, zoals gewijzigd bij de Verordening (EU) 2019/774. De nieuwe regels die op deze routes van toepassing zijn, treden in werking op 8 december 2024.

 

Context

Door de lage uitstoot van broeikasgassen en het lage energieverbruik per reiziger wordt het spoorvervoer beschouwd als een duurzame vervoerswijze. Met bijna 22 miljoen mensen die worden blootgesteld aan geluidsniveaus van meer dan 55 dB wordt het echter beschouwd als de op één na grootste bron van vervoersgerelateerde geluidshinder na het wegvervoer, met bijna 113 miljoen blootgestelde mensen (Bron: 2020 Report on Environmental Noise in Europe).

 

De overlast treft de omwonenden van spoorlijnen en vormt een bedreiging voor de ontwikkeling van het goederenvervoer per spoor in Europa. Dat is met name het geval in dichtbevolkte gebieden. Het probleem van de geluidshinder door het spoor mag dus niet genegeerd worden.

 

Belangrijkste oorzaak van geluidshinder door het goederenvervoer per spoor

De geluidsemissies van het goederenvervoer per spoor houden sterk verband met de gebruikte remtechnologie. Historisch gezien zijn goederenwagens uitgerust met gietijzeren remblokken. Het gebruik ervan verhoogt de ruwheid van de wielen en de sporen, wat veel rolgeluid veroorzaakt. Dat is de belangrijkste oorzaak van het door goederentreinen voortgebrachte geluid.

 

Er bestaan echter alternatieve remtechnologieën die het optreden van die ruwheid kunnen voorkomen of sterk verminderen. Door het gebruik van die technologieën aan te moedigen, kunnen de geluidsemissies van het goederenvervoer per spoor worden verminderd.

 

Beperking van de geluidsemissies door stillere routes

Om de geluidsemissies van het spoor terug te dringen, is op Europees niveau besloten dat de luide goederentreinen vanaf 8 december 2024 niet meer op bepaalde delen van het spoorwegnet mogen rijden. Die routes worden stillere routes genoemd en zijn door de EU-lidstaten aangewezen. Ze zijn vastgesteld op basis van een Europese methodologie, naar aanleiding van de laatste herziening van de Technische Specificatie inzake Interoperabiliteit met betrekking tot het subsysteem ‘Rollend materieel – Geluid’ (TSI Geluid)

 

Stillere routes zijn routes waarop ‘s nachts heel veel goederentreinen rijden. De routes zijn minstens twintig kilometer lang en worden door zo’n twaalf goederentreinen per nacht gebruikt.

 

Toegestane wagons op stillere routes

Vanaf 8 december 2024 zullen enkel nog wagons die aan bepaalde normen voldoen, toegang krijgen tot de stillere routes. Zo zullen bijvoorbeeld wagons met schijfremmen of remblokken van goedgekeurd composietmateriaal worden toegelaten. Dit type alternatieve remtechnologie vermindert de ruwheid van de wielen, waardoor het geluidsniveau daalt.

 

De volledige toegangsvoorwaarden tot de stillere routes vindt u in de Verordening (EU) 1304/2014 van de Commissie van 26 november 2014 betreffende het subsysteem ‘Rollend materieel-geluidsbelasting’ zoals gewijzigd bij de Verordening (EU) 2019/774.

 

Lijst van de stillere routes

Een lijst van stillere routes in België vindt u  HIER (PDF, 601.12 KB).

 

Om deze lijst op te stellen, overeenkomstig de Europese eisen, hebben de FOD Mobiliteit en Vervoer en Infrabel de methodologie toegepast die is bepaald in de laatste herziening van de technische specificatie inzake interoperabiliteit van het subsysteem ‘Rollend materieel – Geluid’ (TSI Geluid).

 

Vanaf 8 december 2024 zal de lijst om de vijf jaar worden bijgewerkt. De lijst zal ook systematisch worden doorgegeven aan het Spoorwegbureau van de Europese Unie.

 

Kaart van de stillere routes.

 

Subsidies

De vermindering van het spoorweggeluid door aanpassing van de remsystemen van wagons brengt voor de spoorwegindustrie aanzienlijke kosten met zich mee. In het kader van de invoering van stillere routes en om te voorkomen dat de gelijke kansen in de concurrentie met het wegvervoer worden aangetast, heeft de Europese Unie beslist om subsidies toe te kennen via het programma Connecting Europe Facility.

 

Contact

FOD Mobiliteit en Vervoer

Directoraat-generaal Duurzame Mobiliteit en Spoorbeleid

E-mail: dir.rail-spoor@mobilit.fgov.be