Het Europees Jaar van de spoorwegen - Goederenvervoer per spoor, een duurzame, innovatieve en veilige vervoerswijze

Op initiatief van de Europese Commissie wordt 2021 het Europees Jaar van de spoorwegen: de schijnwerper gericht op de corridors voor het vracht- en goederenvervoer per spoor, een duurzame, innovatieve en veilige vervoerswijze.

 

Een goederentrein stoot zes keer minder CO2 uit dan een vrachtwagen

Naast het passagiersvervoer, dat iedereen welbekend is, is het goederenvervoer per spoor een belangrijke factor in het beleid om de wegen te ontlasten en de CO2-uitstoot terug te dringen. Het speelt een essentiële rol voor grote delen van onze economie. Een goederentrein stoot ongeveer zes keer minder CO2 uit dan een vrachtwagen: 18 gram CO2 per tonkilometer, tegenover 112 gram CO2 per kilometer, volgens de cijfers van 2018.

 

In België heeft het goederenvervoer per spoor vooralsnog maar een beperkt aandeel in het vervoer in vergelijking tot het wegvervoer. Tussen 2008 en 2019 is het aandeel van het goederenvervoer per spoor met ongeveer 4% gedaald; de jongste jaren heeft het zich echter gestabiliseerd op ongeveer 10%.

 

Spoorvervoer is een prioriteit van de Belgische regering, die ernaar streeft het volume van het goederenvervoer per spoor tegen 2030 te verdubbelen. Ook onze havens delen deze doelstelling en vormen door hun volumegroeidoelstellingen, de congestie van onze wegen en de bij de havens gevestigde industrie (bijv. chemie), het leeuwendeel van het goederenvervoer per spoor. Het merendeel van de goederentreinen wordt daar immers geladen.

 

Corridors voor vrachtvervoer per spoor: het goederenvervoer in Europa vergemakkelijken

In het algemeen is het spoor interessant voor specifieke segmenten en vaak over lange afstanden. Intermodale containers (32%), metalen (27%) en chemicaliën (15%) vertegenwoordigen bijna driekwart van de vervoerde goederen. Sinds de liberalisering van het spoor in 2007 zijn er negen spoorwegondernemingen actief in het goederenvervoer in België.

 

Om hun goederen door Europa te vervoeren, maken deze ondernemingen gebruik van de diensten van de corridors voor vrachtvervoer per spoor, die tot doel hebben het goederenvervoer per spoor tussen Europese landen te vergemakkelijken en zo een betrouwbaar alternatief te bieden voor het internationale wegvervoer.

 

De goederencorridors stimuleren de samenwerking tussen infrastructuurbeheerders, bijvoorbeeld tussen Infrabel in België en SNCF Réseau in Frankrijk. Zij maken het voor de spoorwegondernemingen mogelijk om de verschillende Europese landen gemakkelijker te doorkruisen.

 

Met een transnationale aanpak dragen deze corridors bij tot het beleid dat het gebruik van het spoor bevoordeelt ten opzichte van andere vervoerswijzen en zo helpen ze Europa bij zijn ecologische transitie.

 

Er zijn 11 corridors en deze bestaan al sinds 2010. De corridors bestaan uit lijnen die terminals in verschillende landen met elkaar verbinden. Elke EU-lidstaat met een spoorweg wordt door ten minste één corridor doorkruist. Andere landen, zoals Zwitserland, hebben zich ook bij het initiatief aangesloten.

 

Welke vrachtcorridors doorkruisen België?

België wordt doorkruist door drie corridors:

Wat is de rol van onze FOD?

Elke corridor heeft een bestuursstructuur die instaat voor de goede werking ervan.  In een van de bestuursorganen, de zogeheten raad van bestuur, zijn de ministeries van Vervoer van de landen die lid zijn van de corridor, vertegenwoordigd. In de schoot van deze raad, en samen met de andere ministeries bepaalt de FOD Mobiliteit en Vervoer de beleidsoriënteringen van de corridor en houdt hij toezicht op het door de infrastructuurbeheerders uitgevoerde werk.

 

In 2021 zal de FOD Mobiliteit en Vervoer de raden van bestuur van de corridor Noordzee‑Middellandse Zee permanent en die van de corridor Noordzee-Oostzee alternerend voorzitten.

 

Meer info?