Digitale tachograaf

Wat is een digitale tachograaf?

Een digitale tachograaf is een apparaat dat controleert of de bestuurders zich bij het wegvervoer aan de regels in verband met de rij- en rusttijden houden.

Wanneer een tachograaf in een voertuig geïnstalleerd is, registreert hij:

• de snelheid
• de afgelegde afstand
• de rij- en rusttijden

Het systeem bestaat uit:

• een bewegingssensor
• een geheugen waarin de gegevens met betrekking tot het voertuig en de bestuurder ten minste 365 dagen worden opgeslagen
• een weergavescherm
• een connector voor het downloaden
• twee kaartlezers
• een printer

Voor welke voertuigen?

Een digitale tachograaf moet geïnstalleerd worden in alle voertuigen:

• met een maximaal toegestane massa (MTM) van meer dan 3,5 ton
• die voor het eerst in het verkeer zijn gebracht op 5 augustus 2005
• die gebruikt worden voor eigen rekening van de bestuurder of voor rekening van derden

Deze regel is van toepassing in alle lidstaten van de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, IJsland, Noorwegen en Liechtenstein.

Hoe werkt de tachograaf?

Tachografen werken met tachograafkaarten. Voor meer informatie kunt u terecht op onze specifieke pagina over tachograafkaarten.

Vrijstellingen

In een aantal gevallen moet geen tachograaf gebruikt of geïnstalleerd worden. Die gevallen zijn opgesomd in artikel 3 van Europese Verordening 561/2006 en artikel 40 van het koninklijk besluit van 17 oktober 2016.

Daarnaast is er een nieuwe vrijstelling van de verplichting om de tachograaf te gebruiken ingevoerd bij het koninklijk besluit van 7 maart 2025, gepubliceerd en in werking getreden op 19 maart 2025.

Deze vrijstelling geldt alleen voor voertuigen met een MTM van niet meer dan 4,25 ton, die uitgerust zijn met een elektrische motor, die zich verplaatsen binnen een straal van 100 km rond de vestigingsplaats van hun onderneming en die deelnemen aan het proefproject van het koninklijk besluit van 16 april 2023. Deze vrijstelling vervalt op 31 augustus 2026 aan het einde van het proefproject. Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u terecht op onze specifieke pagina.

Vervoer van paarden in « mobile homes »

Hieronder vindt u de verschillende situaties die zich kunnen voordoen en de toepasselijke wettelijke oplossing.

Een voertuig dat niet in staat is om goederen of meer dan 9 personen (inclusief de bestuurder) te vervoeren, valt buiten het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 561/2006. In dat geval is het gebruik van een tachograaf niet verplicht (artikelen 2 en 4 van de verordening en artikel 3 van het koninklijk besluit van 17/10/2016).

Wanneer een voertuig wel in staat is om goederen (paarden, motorfietsen, enz.) of meer dan 9 personen (inclusief de bestuurder) te vervoeren, valt het onder het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 561/2006. In dat geval:

• Als de MTM ≤ 7,5 ton bedraagt en het gaat om niet-commercieel vervoer (geen vergoeding, geen commercieel voordeel, geen beroepsactiviteit), is de bestuurder vrijgesteld van het gebruik van een tachograaf (artikel 3, punt h van de verordening).
• Als de MTM > 7,5 ton bedraagt of het gaat om commercieel vervoer, is het gebruik van een tachograaf verplicht.

Wanneer het gebruik van een tachograaf verplicht is en het gaat om internationaal vervoer, is een slimme tachograaf van het type G2V2 vereist.

Sinds juni 2019: de slimme tachograaf 

Sinds 15 juni 2019 moeten alle voertuigen die voor het eerst geregistreerd worden en onder Verordening nr. 165/2014 vallen, uitgerust zijn met een slimme tachograaf. Het betreft de tachograaf van de nieuwste generatie.

Slimme tachografen hebben verschillende voordelen:

• Ze zijn beter beveiligd: ze kunnen aangesloten worden op intelligente vervoersystemen,
• Zij maken geolokalisatie van het voertuig mogelijk,
• Zij zorgen voor een betere controle van de rij- en rusttijden om de eerlijke concurrentie tussen wegvervoerbedrijven, de sociale bescherming van de bestuurders en de verkeersveiligheid te verbeteren,
• Zij maken automatische registratie van de vertrek- en stopplaatsen van het voertuig mogelijk.

In de toekomst zullen de autoriteiten met slimme tachografen ook bepaalde gegevens op afstand kunnen controleren via een draadloze verbinding.

Sinds augustus 2023: de slimme tachograaf versie 2 

Voertuigen die voor de eerste keer ingeschreven worden vanaf 21 augustus 2023 dienen te worden uitgerust met de slimme tachograaf versie 2. 

Bovendien geldt er een verplichte retrofit voor voertuigen uitgerust met oudere tachografen die gebruikt worden voor het internationaal vervoer: 

1. Vanaf 1 januari 2025 dienen alle analoge of “oude” digitale tachografen worden vervangen door de slimme tachograaf versie 2;
2. Vanaf 18 augustus 2025 dienen alle slimme tachografen versie 1 worden vervangen door de slimme tachograaf versie 2. 

Vanaf 1 juli 2026 vallen ook voertuigen voor internationaal goederenvervoer met een maximaal toegestane massa (MTM) tussen 2,5 en 3,5 ton onder het toepassingsgebied van de Europese Verordening 561/2006 inzake rij- en rusttijden. Deze voertuigen moeten vanaf die datum dus uitgerust zijn met een slimme tachograaf versie 2 (zoals nu al het geval is voor voertuigen met een MTM van meer dan 3,5 ton).

Naast deze uitbreiding van het toepassingsgebied van de tachograafverplichting is er een uitzondering toegevoegd aan artikel 3, onder ha), van de bovengenoemde verordening voor voertuigen met een maximaal toegestaan gewicht tussen 2,5 en 3,5 ton, op voorwaarde dat ze goederen vervoeren voor eigen rekening van de bestuurder of het bedrijf, en dat het rijden niet de hoofdactiviteit van de bestuurder is.

De nieuwe verplichting viseert dus vooral het internationaal goederenvervoer voor rekening van derden met lichte voertuigen.

Raadpleeg ook onze FAQ over de verplichting een tachograaf te gebruiken bij lichte vracht vanaf 1/07/2026.

Mededeling van de Europese Commissie betreffende het updaten van tachograafapparatuur

Wanneer de fabrikant van de tachograaf eist dat het apparaat wordt geüpdatet (bijvoorbeeld wanneer een beveiligingslek wordt ontdekt door een certificeringsinstantie), moet de erkende installateur dit tijdens de volgende (periodieke) ijking of interventie uitvoeren.

Indien er hieraan kosten zijn verbonden kunnen deze worden doorgerekend aan de eigenaar van het voertuig (in de meeste gevallen het transportbedrijf).